Capoeira Coquinho Baiano (Brasil - Italia)

Italiano

English

Info

Media

Private area

H Capoeira

Ιστορία
Η Ιστορία είναι πολύ περίπλοκο να διασαφηνιστεί εξαιτίας των λίγων γραπτών στοιχείων που έχουν διασωθεί.

Το 1500 σαν επακόλουθο της ανακάλυψης της Αμερικής, αρχίζει μια μακρά περίοδος αποικιοκρατίας. Η Νότιος Αμερική μοιράζεται ανάμεσα στην Ισπανία και την Πορτογαλία. Στην τελευταία αναλογεί η περιοχή όπου αργότερα θα αποτελέσει τη Βραζιλία.

Στη Βραζιλία η πορτογαλική κυριαρχία χαρακτηρίζεται από το φαινόμενο της δουλείας: υπολογίζεται ότι από το 1550 έως το 1850 μεταφέρθηκαν πάνω από 3 εκατομμύρια αφρικανοί από τις χώρες τους και τις οικογένειές τους για να δουλέψουν πρώτα στις φυτείες ζαχαροκάλαμου, καπνού και καφέ και αργότερα στις πόλεις.

Η Capoeira εισήχθηκε από την Αφρική ή εφευρέθηκε στη Βραζιλία; Δεν μπορούμε να καθορίσουμε με μια συγκεκριμένη ημερομηνία, αλλά, σχεδόν σίγουρα, η Capoeira γεννήθηκε στην Βραζιλία σαν αποτέλεσμα μιας μίξης εθίμων και πολιτισμών προερχόμενοι από τις διάφορες περιοχές της Αφρικής.

Σε μια απ� τις λίγες στιγμές ξεκούρασης ή στις σπάνιες αργίες, φορώντας τα καλύτερα ρούχα τους κατά προτίμηση ανοιχτόχρωμα οι σκλάβοι κρυφά από τα αδιάκριτα μάτια των αφεντών τους μαζευόταν σε κύκλο και περνούσαν το χρόνο τους δημιουργώντας δεσμούς μέσα από �παράξενους� χορούς και τραγούδια που τους θύμιζαν τις χώρες τους στην Αφρική και μιλώντας για την Ιστορία των προγόνων τους.

Μια μορφή θρησκευτικής τελετουργίας που οι πορτογάλοι αφέντες μη μπορώντας να κατανοήσουν αλλά διαβλέποντας την ανατρεπτική της δύναμη έφτασαν σε σημείο να απαγορεύσουν.
Μόλις ο αφέντης απομακρυνόταν, ο χορός ξανάρχιζε, μεταμορφωνόταν προοδευτικά και έπαιρνε τα χαρακτηριστικά μιας πάλης.
Ίσως οι σκλάβοι με αυτόν τον τρόπο εκτόνωναν το μίσος και την πικρία τους για να ξεχάσουν την κακομεταχείριση που είχαν υποστεί ή ίσως, όπως κάποιοι πιστεύουν, με αυτόν τον τρόπο προπονούνταν για να οργανώσουν τη φυγή τους προς την ελευθερία.
Είναι γεγονός ότι η Capoeira από το 1814 απαγορεύεται στους σκλάβους κυρίως για να εμποδίσουν το πνεύμα συσπείρωσής τους.

Το ΧΙΧ αιώνα στη Βραζιλιάνικη κοινωνία συνέβη μια σειρά σημαντικών αλλαγών:
Η χρεοκώπηση της δουλοκρατικής πολιτικής.
Νέες ιδεολογίες που κατέφταναν από την Ευρώπη, η ανάπτυξη των αστικών κέντρων όπως το Rio de Janeiro, Salvador και Recite και η γέννηση των πολιτικών κομμάτων με ιδέες συντηρητικές ή προοδευτικές.
Ενώ η ιθύνουσα τάξη ήταν απασχολημένη στην επιβολή της �λευκής� νοοτροπίας σ� αυτό το δίχως ακόμα ταυτότητα νεοσύστατο κράτος, άρχισαν οι διαφωνίες, οι εσωτερικές διαπλοκές και οι εξεγέρσεις.
Οι μαύροι δεν αποδεχόταν πια τη δουλεία και οι πρώην σκλάβοι ήταν ούτος ή άλλως αποκλεισμένοι από το εργασιακό καθεστώς των ευρωπαίων μεταναστών που έφταναν στη Βραζιλία εισάγοντας τις δικές τους τεχνικές και κουλτούρα δημιουργώντας έτσι μια καινούρια εργατική τάξη.
Η μετακίνηση των σκλάβων από τις φυτείες προς τα αναπτυσσόμενα αστικά κέντρα επέτρεψε στην Capoeira να εισχωρήσει στις περιφερειακές συνοικίες και να γίνει πρακτική όχι μόνο των σκλάβων και των απογόνων τους αλλά και των ευρωπαίων μεταναστών που ήρθαν αναζητώντας μια καλύτερη τύχη και κατέληξαν να ζουν σε συνθήκες μιζέριας.

Το να είσαι capoerista, ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξεως ήταν συνώνυμο αγύρτη και αργόσχολου και σήμαινε να είσαι φακελωμένος ως �capoeiras� και κυνηγημένος από την αστυνομία, όπως ήταν στο παρελθόν από τους πορτογάλους κυρίους τους. Η Capoeira απαγορεύτηκε σε εθνικό επίπεδο το 1892 αλλά πάντα συνέχισε να ασκείται στη παρανομία και ίσως από αυτό προέρχεται συνήθεια κάθε capoerista, να αποκαλείται με ένα apelido (ψευδώνυμο) παρά με το πραγματικό τους όνομα.

Μόλις κατά τα μισά του 1900 η Capoeira αρχίζει να θεωρείται Άθλημα. Ενώ μέχρις εκείνη τη στιγμή διδάσκονταν από τους μεγαλύτερους capoeristi κρυφά στις παραλίες και στις φτωχογειτονιές από εκείνη τη στιγμή και ύστερη αρχίζει να εξασκείται σε κλειστούς οργανωμένους χώρους με συγκεκριμένους μεθόδους εκμάθησης.

Συνεχίζοντας την αγωνιστικής παράδοση και τον αφρικανικό χαρακτήρα αναπτύσσεται ένα νέο στυλ παιχνιδιού πιο εστιασμένο στην πάλη και βασισμένο σε μια φυσική προετοιμασία κατάλληλη ώστε να αντιμετωπίσει τις πολεμικές τέχνες που έφταναν από την ανατολή και την Ευρώπη. Σ� αυτό το νέο στυλ φτιαγμένο από το Mestre Bimba (Manoel dos Reis Machado, 1900-1974) δόθηκε το όνομα Luta Regional Baiana που αργότερα θα γίνει Capoeira regional.

Πολλοί capoeristi που δεν ταυτιζόταν με το καινούριο αυτό στυλ θεωρώντας το προδοσία συνέχισαν να κάνουν παραδοσιακή Capoeira δίνοντάς της το όνομα Capoeira Angola με εκφραστή της τον Mestre Pastinha (Vicente Ferreira Pastinha 1889-1981).

Η Capoeira σήμερα

Σήμερα η Capoeira δεν έχει μόνο μπει σ� όλες τις κοινωνικές πραγματικότητες της Βραζιλίας αλλά είναι γνωστή και εξασκείται σ� όλο τον κόσμο.

Είναι ένα είδος πάλης που επιβραβεύει την πονηριά, την φαντασία και την επιδεξιότητα. Οι τεχνικές άμυνας και επίθεσης μαζί με την μουσική και το τραγούδι εκτελούνται σε ένα κλίμα συλλογικότητας περισσότερο και όχι σύγκρουσης.

Η Capoeira είναι χωρισμένη σε δύο στυλ: η Capoeira Angola και η Capoeira Regional και είναι η μουσική και συγκεκριμένα ο ρυθμός του berimbau που χαρακτηρίζει τον τύπο του παιχνιδιού.

Η Capoeira Angola, τελειοποιημένη από το Mestre Pastinha, είναι πιο στενά δεμένη με το αρχικό τελετουργικό ύφος της Capoeira, έχει κινήσεις πιο κοντά στο έδαφος, το παιχνίδι διαρκεί περισσότερο και δίνει έμφαση στο διάλογο ανάμεσα στα δύο σώματα, στην αισθητική και την τελετουργικότητα των κινήσεων στις στρατηγικές και τις τακτικές, στο malandagem (στη πονηριά δηλαδή μεσ� το παιχνίδι). Το berimbau συνοδεύεται από το atabaque το pandeiro, το agogo και το veco-veco. Αναπτύσσεται πρώτη φορά στο �Centro Esportivo de Capoeira Angolo� του Pastinha.

Η Capoeira Regional, μίξη κινήσεων προερχόμενων από την παραδοσιακή Capoeira με το batuque (αφρικάνικη λαϊκή πάλη στην οποία οι δύο παλαιστές ήταν υποχρεωμένοι να μείνουν στα πόδια τους χωρίς να πέσουν) παρουσιάστηκε τη δεκαετία του �30 από το Mestre Bimba σαν αθλητική δραστηριότητα στην Ακαδημία του �Centro Cultural de Luta Regional Baiana� και είχε κεντρικό ρόλο στη διαδικασία αφομοίωσης των σκλάβων στην Βραζιλιάνικη κοινωνία. Αυτό το στυλ γενικά ασκείται σ� ένα ρυθμό πιο γρήγορο. Το berimbau συνοδεύεται από δύο pandeiros, οι κινήσεις είναι γρήγορες και εκτελούνται κυρίως σε όρθια στάση.

Το γκρουπ Capoeira Coquinho Baiano, Brasil-Italia, συντονισμένο από τον Mestres Paulao και Tozinho γεννιέται το �70 στην πόλη της Campinas στην επαρχία του Sao Paolo στη Βραζιλία ιδρυμένο από τους Mestres Godoy και Maya.

Το γκρουπ απ� την αρχή ασχολείται με δραστηριότητες στις περιφέρειες των πόλεων προσπαθώντας να διαδώσει αξίες και συνήθειες που μπορούν να καλυτερεύσουν την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.

Το γκρουπ ήδη παρόν σε διάφορες πόλεις της Βραζιλίας φτάνει στην Ιταλία το 1996 με τον Mestre Tozinho όπου ιδρύει στην Perugia το Αθλητικό Σωματείο �il Nagual� και την Scuola di Capoeira di Perugia. Στα ίχνη του Mestre Tozinho το 2001 φτάνει ο Contra Mestre Dito που εγκαθίσταται στη Ravenna και ιδρύει το 2004 το σωματείο �Italia chiama Brasil� με σκοπό τη διάδοση της Capoeira στην Romagna.

Το 2007 ένας μαθητής του Mestre Tozinho Greco (Alexandros Lekkas) αρχίζει μια προσπάθεια στην πόλη των Ιωαννίνων με πρόθεση να διαδώσει την Capoeira.

Στη Βραζιλία οι δραστηριότητες αυξήθηκαν και έδωσαν ζωή σε άλλα δύο σωματεία: Centro de �Cultura Popular Brasileira� στην Campinas, Capivari, Sumare και Rafardi με την υποστήριξη των Contra mestres Tuim, Macaco, Marcelo, Adilsinho και Loli) και το �Centro Cultural Areiacanta� στο Juquei στην ακτή του Sao Paulo με την υποστήριξη του Formado Jocimar.

Τόσα τα ιταλικά όσο και τα βραζιλιάνικα σωματεία συνεργάζονται σταθερά στην πραγματοποίηση προγραμμάτων δεμένων με την κουλτούρα και τον αθλητισμό στη Βραζιλία και την Ιταλία.

Το Batizado de Capoeira είναι η βάπτιση γεγονός με το οποίο κάνουν την επίσημη είσοδό τους στον κόσμο της Capoeira και παίρνουν από το Mestre το Cordao (ζώνη).
Η εκδήλωση ανοίγει την �Juna� ένα παιχνίδι ανάμεσα σε Mestres.
Η �RODA� είναι η στιγμή έκφρασης της Capoeira. Υπό τον ήχο των κρουστών, berimbau atabaque και pandeiro οι παίχτες σχηματίζουν ένα κύκλο, συμμετέχουν ενεργά, τραγουδούν και παίζουν. Η τελετουργία ανοίγει με μια ladainha στην Capoeira Angola ή με quadra στην Capoeira Regional το τραγούδι του Mestre απευθύνεται στους παρόντες και είναι αυτός που παίζει το κυρίως όργανο, το berimbau gunga.
Το τραγούδι μεταμορφώνεται σε ένα γρήγορο τραγούδι και το παιχνίδι αρχίζει: δυο δυο οι capoeristi μπαίνουν στον κύκλο και διαγωνίζονται σε ένα διάλογο κινήσεων αποφυγών επιθέσεων άμυνας και ακροβατικών δίνοντας ζωή και ενέργεια στην Capoeira.